تدبر در قرآن

جنگ روانی افراد سست ایمان

🗂 موضوع: #جنگروانیافرادسستایمان
🕋 سوره/آیه: #آل عمران / 159

🔶 فبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَ لَوْ كُنْتَ فَظًّا غَليظَ الْقَلْبِ لاَنْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَ اسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَ شاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ فَإِذا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلين‏+
🔸 رحمت خدا تو را با خلق، مهربان و خوش خوى گردانيد، و اگر تند خو و سخت دل بودى مردم از پيرامون تو متفرق مى‏شدند، پس چون امت به نادانى در باره تو بد كنند از آنان درگذر و از خدا بر آنها طلب آمرزش كن و براى دلجويى آنان در كار جنگ مشورت نما ليكن آنچه را كه خود تصميم گرفتى با توكل به خدا انجام ده كه خدا آنان را كه بر او اعتماد كنند دوست دارد و يارى مى‏كند

📚 بررسی آیه با علم : #صرف #بلاغت #کلام #تاریخ #لغت :
+كلمه:” فظ” به معناى جفا كار بى رحم است و غليظ بودن قلب كنايه است از نداشتن رقت و رأفت‏.

+خطاب در اصل معنا در حقيقت باز به عموم مسلمين است و مى‏خواهد بفرمايد: رسول ما به رحمتى از ناحيه ما نسبت به شما مهربان شده است، و به همين جهت به او امر كرديم كه از شما عفو كند و برايتان استغفار نمايد و با شما در امور مشورت كند، و وقتى تصميمى گرفت بر ما توكل كند.

  • عبارت‏” اسْتَغْفِرْ لَهُمْ” هر چند مطلق است، و اختصاصى به مورد بحث آيه ندارد، و ليكن موارد حدود شرعى و امثال آن را شامل نمى‏شود، (و چنان مطلق نيست كه حتى اگر فردى مرتكب قتل شد او را هم ببخشايد و يا اگر زنا كرد تنها برايش طلب مغفرت كند و ديگر حد شرعى را بر او جارى نسازد) چون اگر اطلاق تا اين مقدار شمول داشته باشد باعث لغو شدن تشريع مى‏گردد.
  • موضوع مشاوره در اسلام با اهميت خاصى تلقى شده، پيغمبر اكرم ص با اين كه قطع نظر از وحى آسمانى آن چنان فكر نيرومندى داشت كه نيازى به مشاوره نداشت براى اينكه از يك سو مسلمانان را به اهميت مشورت متوجه سازد تا آن را جزء برنامه‏هاى اساسى زندگى خود قرار دهند، و از سوى ديگر، نيروى فكر و انديشه را در افراد پرورش دهد، در امور عمومى مسلمانان كه جنبه اجراى قوانين الهى داشت (نه قانونگذارى) جلسه مشاوره تشكيل مى‏داد، و مخصوصا براى رأى افراد صاحب نظر ارزش خاصى قائل بود، تا آنجا كه گاهى از رأى خود براى احترام آنها، صرف نظر مينمود چنان كه نمونه آن را در جنگ” احد” مشاهده كرديم و مى‏توان گفت: يكى از عوامل موفقيت پيامبر ص در پيشبرد اهداف اسلامى همين موضوع بود.

+از اين گذشته استبداد راى، شخصيت را در توده مردم مى‏كشد و افكار را متوقف مى‏سازد، و استعدادهاى آماده را نابود مى‏كند، و به اين ترتيب بزرگترين سرمايه‏هاى انسانى يك ملت از دست مى‏رود.

  • بعلاوه كسى كه در انجام كارهاى خود با ديگران مشورت مى‏كند، اگر مواجه با پيروزى شود كمتر مورد حسد واقع مى‏گردد، زيرا ديگران پيروزى وى را از خودشان مى‏دانند و معمولا انسان نسبت به كارى كه خودش انجام داده حسد نمى‏ورزد و اگر احيانا مو

اجه با شكست گردد زبان اعتراض و ملامت و شماتت مردم بر او بسته است، زيرا كسى به نتيجه كار خودش اعتراض نمى‏كند، نه تنها اعتراض نخواهد كرد بلكه دلسوزى و غمخوارى نيز مى‏كند.

+كلمه‏ى «شُوْر» در اصل به معنى مكيدن شيره‏ى گل‏ها توسط زنبور است. در مشورت كردن نيز انسان بهترين نظريه‏ها را جذب مى‏كند. مولوى مى‏گويد:
كاين خردها چون مصابيح، انور است‏ بيست مصباح، از يكى روشنتر است.

⚪️ نکته های کاربردی آیه :
▫️ نظام حكومتى‏اسلام، بر مبناى محبّت و ارتباط تنگاتنگ با مردم‏است. «حَوْلِكَ»
مشورت كردن، منافاتى با حاكميّت واحد و قاطعيّت ندارد. «وَ شاوِرْهُمْ … فَإِذا عَزَمْتَ»
▫️خطاكارانِ پشيمان و گنهكاران شرمنده را بپذيريدو جذب كنيد. «فَاعْفُ عَنْهُمْ وَ اسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَ شاوِرْهُمْ»

▫️ پیامبر با اخلاق نرم و ملایم، اسلام رابا سرعت فوق العاده سریع، پیش بردند و اسلام به سرعت گسترش یافت.
▫️ یکی از روش های تربیتی این است که با دیگران خلق و خوی و رفتار نرم داشته باشیم.
▫️ افراد خشن و سختگير نمى‏توانند مردم‏دارى كنند. «لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ»

▫️ اگر بجای اخلاق نرم و ملایم ، اخلاق خشن و درشتی داشته باشیم، مسلمانان از ما پراکنده می شوند.
(با استفاده از کتاب ،سیری در سیره نبوی از شهید مطهری، صفحه203 تا 207)
▫️ نرمش با مردم، يك هديه‏ى الهى است. «فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ»
▫️ اصولا مردمى كه كارهاى مهم خود را با مشورت و صلاح‏انديشى يكديگر انجام ميدهند و صاحب‏نظران آنها به مشورت مى‏نشينند، كمتر گرفتار لغزش مى‏شوند.
بعكس افرادى كه: گرفتار استبداد راى هستند و خود را بى نياز از افكار ديگران مى‏دانند- هر چند از نظر فكرى فوق العاده باشند- غالبا گرفتار اشتباهات خطرناك و دردناكى مى‏شوند.

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا